FAQ 42

 

Czy w Ewangelii wg Jana 1:1 w wyrażeniu "i Słowo było Bogiem" powinno się stosować dużą literę czy małą?

Większość przekładów pisze tu słowo "Bogiem" z dużej litery.
Trzeba jednak być świadomym tego, że dzieje się tak nie ze względów lingwistycznych lecz, jak mniemamy, przede wszystkim z powodów już ukształtowanych przekonań.
Godzi się w tym kontekście wspomnieć słowa Johna Lingarda:
  "Członkowie każdego wyznania znajdują w świętych tekstach
   potwierdzenie swych osobliwych poglądów,
   gdyż w gruncie rzeczy nie kierują się Pismem Świętym,
   lecz sami przypisują mu ustalone przez siebie znaczenie.
"
(A New Version of the Four Gospels, 1836)

Istnieją znakomite przekłady, w których napisano to słowo z małej litery. Do nich można zaliczyć na przykład:
 - Emphatic Diaglott (B. Wilson, 1865) - "and a god was the "Word"
 - New Testament (Archbishop Newcome, 1808) - "the Word was a god"
 - The Four Gospels (C.C. Torrey, 1947) - "the Word was god"
 - New Testament (A. Kneeland, 1823) - "and the Word was a god"
 - New Testament (J. Greber, 1937) - "and the Word was a god"
 - New Testament (J. L. Tomanek, 1958) - "and the Word was a god"
 - New Testament (Belsham, 1809) - "the Word was a god"
Jak widać, niektórzy tłumacze mają skrupuły i niechęć do oddania występującego tu θεος, 'theos' jako "Bóg" - z dużej litery.
Oryginalne manuskrypty nie dają podstaw do wyróżnieniania jakichkolwiek słów pisaniem ich z dużej litery.
Znane są dwa rodzaje tekstów oryginalnych manuskryptów greckich:
  - teksty majuskułowe, tj. zawierające wyłącznie duże litery, "majuskułę"
 oraz
  - teksty minuskułowe, zawierające wyłącznie małe litery, "minuskułę".
W oryginalnym zapisie, w manuskryptach greckich, nie spotyka się zapisu kombinowanego, tak aby jakieś wyrazy zaczynały się z dużej litery a reszta wyrazu była pisana małymi. Grecki minuskułowy tekst Jana 1:1 następująco:
εν αρχη ην ο λογος και ο λογος ην προς θεον και θεος ην ο λογος
Jak widać - zarówno pierwszy wyraz - τον θεον, ton theon, biernik, forma fleksyjna theos, jak i drugi θεος, theos, są pisane tak samo, co do wielkości liter.
Co do zaś form gramatycznych - to oczywiste są lingwistyczne powody, dla których ów werset oddano tak, jak na przykład w Das Evangelium nach Johannes (Johannes Schneider, 1975) czy w Das Neue Testament (Ludwig Thimme, 1946) lub w An American Translation (J. M. P. Smith & E. J. Goodspeed, 1935).

powrót