FAQ 39

 

Co to jest Biblia Gocka?

Biblia gocka jest pierwszym dziełem literackim powstałym w grupie języków germańskich. Do dziś zachowały się tylko jej fragmenty. Biblię tę przetłumaczył Ulfilas, znany też pod swym gockim imieniem Wulfil. Zdaniem Filostorgiusza Ulfilas był potomkiem jeńców uprowadzonych podczas najazdu Gotów na Kapadocję. Urodził się około 311 n.e., a w wieku jakiś 30 lat został przygotowany przez Euzebiusza z Nikodemii do działalności misyjnej wśród Gotów. Will Durant w swym dziele "The Age of Faith" pisze:
  "Aby pomnożyć liczbę neofitów oraz udzielić im pouczeń,
  cierpliwie przetłumaczył z języka greckiego na gocki całą Biblię,
  z wyjątkiem Ksiąg Królewskich
".
Do dziś z Biblii gockiej zachowała się jedynie część Księgi Nehemiasza oraz fragmenty Nowego Testamentu. Szczególna zasługa Wulfila leżała w tym, że Goci nie mieli własnego pisma. Dokonanie przez niego przekładu wymagało więc od Ulfilasa inwencji. Starożytni historycy kościoła rzymskiego przypisują jemu ułożenie alfabetu gockiego. Ulfilas zakończył tłumaczenie Biblii przed rokiem 381, zaś dwa, trzy lata później zmarł. W "The Encyclopedia Americana" czytamy: "z przekładu tego powszechnie korzystali Goci wędrujący do Hiszpanii oraz Italii". Ilość zachowanych fragmentów tej Biblii jest podstawą dla wnioskowania, że rzeczywiście kopii tego przekładu wykonano bardzo dużo. Po odzyskania Italii przez cesarza bizantyjskiego Justyniana I, około 555 roku, Goci przestali jako naród istnieć. Jak pisze Tönnes Kleberg, po ich upadku "język i tradycje Gotów w Italii zanikły niemal bez śladu. Rękopisy gockie nie wzbudzały już żadnego zainteresowania. (...) Znaczną ich część dzielono na kawałki i ścierano tekst. Kosztowny pergamin wykorzystywano potem do nowych zapisów". Treść jednak niektórych rękopisów nie została całkowicie usunięta, dzięki czemu pierwotny tekst jest jeszcze widoczny. Część takich rękopisów, zwanych palimpsestami odnaleziono i odczytano. Jeden z nich, słynny Codex Argenteus, zawierający kolejno cztery Ewangelie w tak zwanej kolejności zachodniej, tzn. Mateusza, Jana, Łukasza, Marka, zachował się w nienaruszonym stanie. Jego nazwa, "Srebrna Księga" bierze się z faktu, iż spisano go srebrnym atramentem. Pergaminowe, purpurowe strony zdają się świadczyć, iż sporządzono go dla jakiejś osobistości. Pierwsze trzy linijki każdej Ewangelii, a także wstępy różnych części ozdobiono złotymi literami. Złocone są również imiona pisarzy Ewangelii, widniejące na szczytach czterech "arkad", umieszczonych pod każdą kolumną tekstu.

powrót