FAQ 36

 

Jakiego zaimka użyto w Jana 16:8, 13, 14 w odniesieniu do słowa 'duch'?


Warto ów urywek ujrzeć w nieco szerszym kontekście. W Jana 16:7-13 znajdujemy słowa: "Ale ja prawdę mówię wam, pożyteczne jest wam, aby ja odszedłem. Jeśli bowiem nie odejdę, pocieszyciel (ο παρακλητος ho r. męski, parakletos - r. męski) nie przyjdzie do was. Jeśli zaś pójdę, poślę go do was. I przyszedłszy ów (on - Biblia TM) (εκεινος ekeinos - r. męski) przekona świat co do grzechu, i co do sprawiedliwości, i co do sądu. Co do grzechu, bo nie wierzą we mnie. Co do sprawiedliwości zaś, bo do Ojca odchodzę i już nie widzicie mnie. Co do zaś sądu, bo władca świata tego jest osądzony. Jeszcze wiele mam wam mówić, ale nie możecie nieść teraz. Kiedy zaś przyjdzie on (εκεινος ekeinos - r. męski), duch prawdy (το πνευμα, to - r. nijaki, pneuma - r. nijaki), poprowadzi was w prawdzie całej; nie bowiem mówić będzie od siebie, ale ile usłyszy mówić będzie, i przychodzące oznajmi wam." ("Grecko - polski Nowy Testament wydanie interlinearne z kodami gramatycznymi" - Oficyna Wydawnicza "Vocatio", Warszawa.)
Obydwa zaimki 'ekeinos' (ten, ów) dotyczą wcześniej wymienionego rzeczownika 'parakletos'. W "Wielkim słowniku grecko - polskim Nowego Testamentu" Remigiusza Popowskiego pod hasłem "ekeinos" czytamy m.in., że ekeinos - 'ów, tamten', jest używany samodzielnie :
  a - dla oznaczenia jakiejś odległej osoby lub rzeczy
  b - dla oznaczenia osoby lub rzeczy bezpośrednio przedtem wymienionej
Rzeczownik 'parakletos' jest rodzaju męskiego i wymaga to stosowania w stosunku do niego zaimka tego samego rodzaju. To 'parakletos' ma "przyjść", to 'parakletos' ma "przekonać świat" o grzechu o sprawiedliwości i o sądzie, i to do tego rzeczownika odnosi się zaimek 'ekeinos'.
Choć niektórzy twierdzą - absolutnie nie może tutaj być mowy o rzekomym złamaniu przez ewangelistę jakichkolwiek reguł gramatyki greckiej - zaimek męsko osobowy 'ekeinos' nie został tu użyty w stosunku do słowa 'duch', lecz w stosunku do wcześniej wymienionego 'pocieszyciela'.
Słowo 'duch' jest rodzaju nijakiego i zostało poprzedzone zaimkiem rodzaju nijakiego 'gr. to'. Złamanie reguł gramatyki greckiej miałoby miejsce, gdyby nastąpiła sekwencja 'ekeinos pneuma' - wówczas faktycznie zaimek rodzaju męskiego 'ekeinos' zostałby zastosowany do 'ducha' - rodzaju nijakiego, a coś takiego miejsca nie ma. Tekst oryginalny zawiera sekwencję εκεινος το 'ekeinos to pneuma'. Zatem do słowa 'pneuma' - 'duch' nie odnosi się zaimek 'ekeinos' lecz zaimek rozdzaju nijakiego το, to'.
Bardzo podobna konstrukcja, gdzie zaimek 'ekeinos' odnosi się podmiotu wymienionego wcześniej, ma miejsce na przykład w Jana 1:6-8: "Był człowiek wysłany od Boga, na imię mu Jan. Ten przyszedł na świadectwo, aby zaświadczył o świetle, aby wszyscy uwierzyli przez niego. Nie był on (εκεινος ekeinos - r. męski) światłem (το φως, to - r. nijaki, phos - r. nijaki), ale aby zaświadczył o świetle."
(przekład jak wyżej)
Podobnie i tutaj zaimek 'ekeinos' stosuje się do osoby wymienionej poprzednio, do Jana Chrzciciela, zaś następny rodzajnik 'to', dotyczy światła. Mamy tu sekwencję εκεινος το φως, 'ekeinos to phos'. Zaimek 'ekeinos' dotyczy wcześniej wymienionego Jana Chrzciciela, nie zaś następnie wymienionego światła.
Inny przykład, to choćby ta sama ewangelia, Jana 15:26: "Kiedy przyjdzie pocieszyciel (ο παρακλητος, ho parakletos - r. męski), którego (ον hon - r. męski) ja poślę wam od Ojca, ducha (το πνευμα, to - r. nijaki, pneuma - r. nijaki) prawdy, który (ο, ho - r. nijaki) od Ojca (tou patros - r. męski) wychodzi, ów (ekeinos - r. męski) zaświadczy o mnie."
(przekład jak wyżej)
Zaimek 'ekeinos' nie odnosi się tu ani do narratora, ani do Ojca, lecz do ducha, 'pneuma'.
Reasumując: - w odniesieniu do słowa 'duch' w Jana 16:7-13 nie użyto zaimka męsko osobowego εκεινος, 'ekeinos' lecz użyto zaimka rodzaju nijakiego το, to'.

powrót